موقعیت شما: مقالات سلامت مردان تأثیر ورزش بر سطح تستوسترون در مردان

ویتاویترین

 

 

نامه الکترونیک چاپ PDF
برچسب ها: تسترونتغذیه

تأثیر ورزش بر سطح تستوسترون در مردان

زندگي امروزي عواملي دارد كه دست در دست هم سلامتي انسان‌ها را هدف قرار داده‌اند. يكي از جنبه‌هاي سلامتي نظم در ترشح و عملكرد هورمون‌هاي بدن است و اختلالاتي كه ممكن است در ترشح و عملكرد آن‌ها ايجاد شود، بسياري از سيستم‌هاي بدن را تحت تأثير قرار مي‌دهد.

نوع بشر بسیار پیشتر از اینکه به وجود این ماده در بدن و اصولا به وجود ترکیباتی به نام هورمون در بدن پی برده باشد از منابع طبیعی این هورمون برای تقویت قوای جسمی و جنســی و برای تقویت روحیه جنگندگی استفاده می کرده است به گونه ای که مصرف و تجویز بیضـه حیوانات که منبع طبیعی هورمون تستوسترون می باشد از دیر باز در میان اقوامی همانند رومی ها و یونانی ها و دیگر اقوام متمدن آن دوران معمول بوده است.

مهمترین هورمون بیضه‌ها تستوسترون است که تولید آن از هفتمین هفته بعد از شکل‌گیری جنین در رحم مادر شروع می‌شود. یعنی وقتی جنسیت کودک (دختر یا پسر بودن) مشخص شد. اگر جنین پسر باشد، تولید تستوسترون شروع شده و عمل شکل‌گیری آلت تناسلی مردانه را هدایت می‌کند و بعدها باعث انزال دو بیضه به کیسه بیضه‌ها می‌شود. چند هفته بعد از تولد نوزاد، تولید هورمون تستوسترون نزدیک به صفر می‌رسد. ولی در دورۀ بلوغ دوباره تولید خود را از سر می‌گیرد. همین هورمون تستوسترون است که باعث تغییرات فیزیکی در سنین بلوغ می‌شود. مانند رشد آلت تناسلی، قطور شدن استخوان‌ها و پوست بدن، بم شدن صدا، و رویش مو در صورت و در قسمتهای دیگر بدن و ...

اینکه تستوسترون چگونه در این عمل تأثیر دارد به این شکل است که این هورمون وارد سلول‌ها شده با هستۀ اصلی آنها عجین می‌شود و آنان را به تولید پروتئین‌های خاصی برای این کار (از جمله تغییرات فیزیکی در بدن) وامیدارد. فعالیت بیضه‌ها از طریق دو هورمون به نام‌های (FSH ، LH ) که از غده هیپوفیز ترشح می شوند، هدایت می شود (همین دو هورمون عملکرد مجاری تخمک زنان را هم تنظیم می کنند). تولید این دو هورمون به نوبۀ خود بوسیله هورمون دیگری کنترل می شود (البته در این رابطه سلسلۀ اعصاب هم بی تأثیر نیستند). تستوسترون و دو هورمون (FSH ،LH ) اثر متقابل به هم دارند به این شکل که این دو هورمون بیضه ها را به تولید بیشتر تستوسترون وادار می کنند امّا وقتی غلظت تستوسترون به حد معینی برسد تولید (FSH ، LH ) در مغز متوقف می شود و به این شکل یک نوع تعادل در بدن ایجاد می شود. کارکرد بیضه ها در سن کودکی هیچ عیب و ایرادی ندارد و حتی مقدار بسیار ناچیزی هم تستوسترون تولید می کنند امّا مغز کودک در این سنین بیش از اندازه نسبت به تستوسترون در خون واکنش نشان می دهد و دو هورمون (FSH ، LH ) که باعث ازدیاد تستوسترون می شوند، تولید نمی شود. این حساسیت مغز در برابر تستوسترون در سالهای قبل از بلوغ کمتر شده و نتیجۀ آن دو هورمون هم تولید شده و به افزایش تولید تستوسترون کمک می کنند و به این طریق پسر نوجوان وارد دوره بلوغ می شود.


تولید تستوسترون که در دورۀ بلوغ از سر گرفته میشود، حالت صعودی به خود گرفته و با رشد نوجوان بیشتر می گردد تا حدود ۲۰ سالگی که تولید این هورمون در بدن به اوج خود می رسد و بعد از آن دوباره کم و کمتر میشود تا سن ۴۰ الی ۵۰ سالگی که کاهش تولید تستوسترون شدت بیشتری میگیرد ولی تولید این هورمون در بدن مرد هیچ وقت بطور کامل متوقف نمیشود

تستوسترون يك هورمون مردانه است كه از بيضه‌ها آزاد مي‌شود و علاوه بر ايجاد صفات ثانويه‌ي جنسي در مردان باعث سنتز مواد پروتئيني، ساخته شدن پروتئين و توليد اسپرم مي‌شود. تستوسترون موجب تغيير در خصوصيات جسماني پسران در دوران بلوغ و افزايش ويژگي هاي مردانه و همچنين افزايش توده‌ي عضلاني نسبت به چربي ها مي‌گردد.

سطح نرمال تستوسترون (ميزان طبيعي اين هورمون در مردان حدود 300 الي 1000 نانوگرم در دسي ليتر و در زنان حدود 25 الي 90 نانوگرم در دسي ليتر است.) در خون منجر به افزایش محسوس حجم توده عضلانی می‌شود که این امر به دليل افزايش سنتز پروتئین در عضلات است. به علاوه تستوسترون ميزان شکسته شدن پروتئين را در جريان تمرينات سنگين روزانه به حداقل مي‌رساند.

تستوسترن پلاسما هنگام اجراي فعاليت هاي ورزشي با شدت زير بيشينه (زير90 درصد حداكثر توان فرد) و هنگام اجراي فعاليت هاي فزاينده تا نزديك به حداكثر یا حداکثر مقدار توانايي فرد، 10 تا 30 درصد افزايش پيدا مي كند. اگر چه واكنش تستوسترون نسبت به فعاليت بدني ناچيز است، اما شواهدي وجود دارد كه نشان مي‌دهد تستوسترون در اثر اجراي فعاليت هاي ورزشي دراز مدت افزايش پيدا مي‌كند.

از سوي ديگر فعاليت هاي ورزشيِ بيش از حد مردان نيز آثار زيانباري بر فرايند توليد مثل آنها ميگذارد. بيش  تمريني ممكن است به كاهش بارزي در تستوسترون سرم خون منجر شود. كاهش تستوسترون در طولاني  مدت با كاهش تعداد اسپرم همراه است، البته نه در حدي كه باعث كاهش باروي شود. اما پژوهش دي سوزا (De Souza) و همكارانش نشان داده است كه ميزان كاهش تعداد اسپرم با مسافت تمريني دوندگان رابطه‌اي قوي دارد. به طوري كه هر قدر دوندگان مسافت بيشتري را می دویدند تعداد اسپرم كمتري داشتند با توجه به موارد گفته شده مي‌بينيم كه ورزش بيش از حد نيز خود اضافه باري است كه اثرات جسماني و رواني مخربی دارد. پس سعي كنيد كه در ورزش و فعاليت تعادل را برقرار سازيد.

منبع : http://www.ioashefa.ir