موقعیت شما: مقالات اطفال تاثیر ترکیبات مغذی بر رشد کودکان

ویتاویترین

 

 

نامه الکترونیک چاپ PDF

تاثیر ترکیبات مغذی بر رشد کودکان


روزه اولی‌ها

ماه مبارك رمضان امسال، براي بعضي‌ها رنگ و بوي خاصي دارد. عزيزاني كه براي اولين بار، سر سفره سحري حاضر مي‌شوند. دعاي سحر، اذان صبح، طنين ربناي افطار و صداي دلنشين مؤذن خوش لهجه، برايشان حس و حال ديگري دارد. روزه اولي‌ها. همه چيز در اين ماه براي آنها تازگي دارد. به شوق اينكه احساس مي‌كنند ديگر بزرگ شده‌اند و مي‌توانند مانند بزرگترها رفتار كنند، باعث مي‌شود تا ساعت‌ها روزه‌داري و خودداري از خوردن و آشاميدن كه قبلاً هيچ‌گاه تجربه نكرده بودند را، با اشتياق فراوان سپري كنند.



روزه و روزه‌داري فوايد بسياري بر سلامت جسم و روح دارد. فرصت مناسبي است تا بدن استراحت كند، ذخاير چربي اضافي در بدن مصرف شده و كبد فرصتي پيدا كند تا سموم و آلودگي‌هايي كه در بدن جمع شده‌ را دفع كند. از آنجايي‌كه نوجواني، وضعيتي است كه فرد روز به روز در حال رشد است، تغذيه‌ در ماه مبارك، بايد به گونه‌اي باشد كه علاوه بر بهره بردن از فوايد جسمي و روحي، رشد نوجوان به صورت مطلوبي ادامه يابد.

روند رشد انسان به گونه‌اي است كه در سال‌هاي اول پس از تولد، سير صعودي دارد؛ اين جريان ادامه دارد تا اينكه در دوران نوجواني به اوج خود مي‌رسد. بلوغ از پرچالش‌ترين دوران رشد انسان است. تنها زماني كه پس از به‌دنيا آمدن، رشد بدن به طور جدي افزايش مي‌يابد. در اين دوران، قد حدود 20 درصد و وزن در حدود 50 درصد افزايش مي‌يابد. اوج رشد مربوط به بلوغ و نوجواني، 5 تا 7 سال ادامه دارد. الگوي رشد قدي در اين سال‌ها اصولاً بر اساس ژنتيك است و اگر نوجوان تغذيه مناسب داشته باشد، رشد مطلوبي خواهد داشت. در صورتي‌كه تغذيه نامناسب سبب بروز عوارض جبران ناپذيري مي‌شود و حتي ممكن است فرد از رشد ژنتيكي خود عقب بماند.

تغذيه در ماه رمضان و رعايت اصول صحيح دريافت مواد مغذي براي افراد و به ويژه نوجوانان اهميت بسياري دارد. صرف سحری برای همه روزه‌داران به خصوص نوجوانان در حال رشد، ضروری است و سحری باید شامل یك وعده غذای كامل برای هر فرد باشد.

شروع افطار با مایعات گرم مانند آب، چای، شیر، سوپ سبزیجات به همراه چند عدد خرما مناسب است. بر خلاف بزرگسالان، نوجوانان و افرادی كه تازه به سن تكلیف رسیده‌اند، مي‌توانند افطار و شام را در یک وعده با هم مصرف كنند. غذای شام باید شامل مواد گوشتی، مرغ، ماهی، تخم مرغ، سالاد و ماست باشد. تغذيه دختران نوجوان که در سنین زیر 18 سال روزه می‌گیرند از دو جهت مهم است، اول اینکه هنوز در حال رشد هستند و دوم اینکه این گروه مادران آینده هستند و باید ذخایر بدنی کافی از نظر ویتامین‌ها، مواد معدنی و به خصوص آهن و کلسیم داشته باشند تا در آینده دوران بارداری و شیردهی موفقی را سپری کنند. همچنین عدم توجه به تغذیه صحیح در این ماه باعث شکل‌گیری عادات غذایی غلط به خصوص در دختران کم سن‌تر می‌شود. توصیه می‌شود هر روز در برنامه غذایی سحری و افطار از تمام گروه‌های غذایي (گروه نان و غلات، گوشت و جانشین‌های آن، میوه، سبزی‌ها، شیر و لبنیات و چربی‌ها) گنجانده شود و واحدهای غذایی مورد نیاز هر فرد بین سحر، افطار و شام توزیع شود.

از بين ريزمغذي‌هاي موجود، آهن و روي املاحي هستند كه خطر كمبود آنها در نوجواني و به دليل سرعت بيشتر رشد، خونريزي‌هاي ماهانه در دختر خانم‌ها و عدم تمايل به مصرف منابع غذايي غني از آنها، بيشتر است. در ماه مبارك رمضان نيز بايد به دريافت اين ريزمغذي‌ها توجه شود. کمبود روي، با تأثير منفي بر اعصاب، باعث کاهش قدرت حافظه و ضریب هوشی افراد، به خصوص در کودکان می‌شود.

روی در ترشح غدد محرك رشد اثر مثبت دارد و با تاثیر بر افزایش تولید ویتامین D و افزايش جذب کلسیم، در رشد استخوانی موثر است. همچنين روی به همراه اسيد چرب امگا-3، در افزایش اشتهای كودكان و نوجواناني كه اشتهاي كمي دارند، تاثیرگذار است. در اثر کمبود آن، بدن فرد دچار مشکل کم اشتهایی و در نتیجه كمبود ريزمغذي‌هاي ديگر، از جمله کمبود آهن مي‌شود. در دین مبین اسلام بر روزه‌داری تاکید شده است. پس چه خوب است كه با توجه به دريافت ريزمغذي‌هاي ضروري در اين دوران، رشد مطلوب هم حفظ شود.

اخبار

كمبود ويتامين A از رشد قدي كودكان مي‌كاهد

شروع رشد از دوران جنيني آغاز مي‌شود. براي رسيدن به قد بلندتر، از دوران بارداري مراقبت از رشد كودك آغاز مي‌شود. يك متخصص تغذيه گفت: كمبود متوسط تا شديد ويتامين A مانع رشد مطلوب قدي كودكان مي‌شود و مصرف آن در سنين رشد ضروري است. دكتر سعيد حسيني در گفت‌و‌گو با فارس، افزود: شروع رشد از دوران جنيني آغاز مي‌شود. پس بايد براي رسيدن به قد بلندتر، از دوران بارداري مراقبت از رشد كودك را آغاز كنيم. اين متخصص تغذيه اضافه كرد: به طوري كه مشخص شده است مصرف ناكافي ريزمغذي‌ها و استعمال دخانيات در دوران بارداري به رشد ناكافي و كم‌وزني كودك در هنگام تولد منجر مي‌شود. مصرف غذا در حد متعادل و مناسب از تمام گروه‌هاي غذايي براي دستيابي به رشد قدي مناسب از اهميت به سزايي برخوردار است. انواع ويتامين‌ها و مواد معدني مانند كلسيم، روي، منيزيم و ويتامين A از ريزمغذي‌هاي ضروري براي رشد قدي مطلوب هستند.

اثر روی بر رشد قدی و ضریب هوش

روی از ریز مغذی‌هایی است که در تمام دوران زندگی نقش مهمی در سلامت بدن ایفا می‌کند. مطالعات انجام شده در سال‌های اخیر حاکی از آن است که کمبود روی به خصوص در کشورهای در حال توسعه از شیوع قابل ملاحظه‌ای برخوردار است. مطالعات نشان داده است که اثرات نامطلوب روی در دوران جنینی و 2 سال اول زندگی بر رشد و تکامل مغزی کودک، غیر قابل جبران است. کمبود روی، کاهش قدرت ادراک و یادگیری، کاهش ضریب هوشی، تضعیف سیستم ایمنی، افزایش ابتلا به بیماری‌ها و کاهش سرعت رشد را به دنبال دارد. روی با تاثیر بر فعالیت هورمون سوماتومدین که توسط هورمون رشد در کبد ترشح می‌شود، باعث ایجاد بافت غضروفی و استخوانی شده و عامل موثری در رشد بدن است. در زنان باردار، کمبود خفیف روی می‌تواند منجر به بارداری طولانی مدت و زایمان آهسته، تاخیر رشد داخل رحمی، انقباضات ضعیف رحمی و خون‌ریزی شود.

مدت زمان رشد قدی در کودکان و نوجوانان

سرعت رشد قدی در نوجوانان، به میزان ترشح هورمون رشد و هورمون جنسی بستگي دارد. هورمون رشد باعث افزایش رشد، به خصوص در استخوان‌ها و غضروف می‌شود، ولی هورمون‌هاي جنسی سبب بسته شدن مرکز رشد استخوانی و کاهش رشد استخوان می‌شوند. به همین دلیل است که بعد از شروع قاعدگی در دختران، سرعت رشد قدی کندتر می‌شود و معمولاً قد دختران در این زمان بیش از 6 سانتیمتر افزایش نمی‌یابد. ماده معدني روي، در كنار اسيدهاي چرب ضروري امگا-3، با تسريع رشد سلولي و اثر بر روي هورمون‌هاي رشد، به رشد مطلوب نوجوان كمك مي‌كند.

تاثير چاقي کودک بر رشد قدي او

افراد چاقي که از کودکي چاق بوده‌اند حتي اگر از نظر ژنتيکي قدبلند باشند، در نهايت در مقايسه با هم سن و سالان خود، ممكن است رشد قدي كمتري داشته باشند. در بدن، هورموني به نام لپتين از سلول‌هاي چربي بدن ترشح مي‌شود كه سبب ترشح هورمون‌هاي جنسي مي‌شود. در يک کودک چاق كه مقدار چربي بيشتري دارد، ترشح اين هورمون نيز بيشتر بوده و سبب بلوغ زودرس در کودکان مي‌شود. هورمون‌هاي جنسي مي‌توانند باعث بسته شدن زودتر از موعد اين صفحات رشد استخواني شوند؛ در نتيجه رشد قدي متوقف شده و فرد کوتاه قد مي‌ماند.