موقعیت شما: مقالات داخلی و عمومی درباره دمانس و آلزایمر بیشتر بدانیم

ویتاویترین

 

 

نامه الکترونیک چاپ PDF

درباره دمانس و آلزایمر بیشتر بدانیم


در جستجوی زمان از دست رفته

"زمانی برای از دست دادن نداریم". این شعار امسال انجمن جهانی آلزایمر است. آلزایمر یا دمانس یا زوال عقل، بیماری غم‌انگیزی است و معمولاً در افراد بالای 65 سال رخ می‌دهد و گویی خاطرات را از ذهن آدمی می‌شوید و جز اکنون، از سال‌ها زندگی چیزی باقی نمی‌ماند. اما واقعیت این است که امروزه این بیماری به شدت رو به گسترش نهاده است. گفته می‌شود تنها در ایران بیش از 182 هزار بیمار مبتلا به آلزایمر وجود دارد. تقریباً هر 7 ثانیه یک نفر در جهان به آلزایمر مبتلا می‌شود و هر 20 سال تعداد افراد مبتلا دو برابر می‌شود. انجمن جهانی آلزایمر تخمین می‌زند که در حال حاضر 3/24 میلیون نفر در جهان مبتلا به آلزایمر هستند و بیشتر آنها در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند. این آمار یعنی هشداري برای همه‌ی جهانيان و يادآور اين شعار كه پيشگيري بهتر از درمان است و صدالبته براي پيشگيري، آگاهي وشناخت ضروري‌ترين گام خواهد بود.

درباره دمانس و آلزایمر بیشتر بدانیم

به اختلال اکتسابی، فراگیر و غالباً پیشرونده عملکرد‌های شناختی مغز ( مثل حافظه و یادگیری) دمانس می‌گویند. بیماری آلزایمر، مهمترین علت دمانس است. احتمال ایجاد آلزایمر با بالا رفتن سن، افزایش می‌یابد و میزان وقوع آن در هر دو جنس (زن و مرد) یکسان است. آلزایمر به کندی پیشرفت می‌کند. علت آن به‌طور کامل شناخته نشده ولی برخی دلایل را برای ایجاد آن ذکر کرده‌اند.

ژنتیک: گفته شده است که وقوع آلزایمر در برخی از خانواده‌ها بیشتر دیده می‌شود. (آلزایمر فامیلی) در افراد دچار سندرم داون نيز اين بيماري بیشتر مشاهده می‌شود. اما به هر حال چندان پایه ژنتیکی و ارثی قوی ندارد.

رسوب بتا‌آمیلویید: آمیلویید پروتئینی است که در مغز وجود دارد و تحت تاثیر متابولیسم به بتا‌آمیلویید تبدیل می‌شود. گفته می‌شود در افراد آلزایمری، متابولیسم آمیلویید و بتا‌آمیلویید دچار اختلال شده و رسوب این مواد در سلول‌های مغزی موجب ایجاد آلزایمر می‌شود. استعداد ژنتیکی در این موضوع نقش دارد.

مواد سمی: نقش سمی آلومینیوم در ایجاد آلزایمر مطرح است. غلظت آلومینیوم در مغز با افزایش سن بالا می‌رود و مشاهده شده در پلاک‌های مغزی مربوط به آلزایمر در مغز، مقدار آلومینیوم زیاد است. در افراد دیالیزی، اگر ماده‌ی دیالیز کننده حاوی آلومینیوم باشد، احتمال ایجاد آلزایمر بالا می‌رود اما افزایش احتمال بروز آن به علت استفاده از آنتی اسیدها، آب آشامیدنی حاوی آلومینیوم و استفاده از ظروف آشپزخانه آلومینیومی بعید به‌نظر مي‌رسد..

نشانه‌های آلزایمر

اختلال در حافظه نزدیک، بارزترین نشانه آلزایمر است. این اختلال را غالباً اطرافیان فرد متوجه می‌شوند. با پیشرفت اختلال حافظه، بیمار آگاهی خود را ابتدا نسبت به زمان و سپس نسبت به مکان از دست می‌دهد. اختلالات گفتاری و تكميلي نیز به‌وجود می‌آیند که غالباً فرد را وادار به ترک کار و بازنشستگی می‌کند. افسردگی نیز پس از مدتی ایجاد می‌شود که ظهور آن در ابتدای بروز بیماری، فرد را آشفته‌تر می‌سازد. اختلالات میدان دید و به‌دنبال آن‌،  اختلال در قدم برداشتن (قدم‌های کوتاه با پاهای باز همراه با وجود مشکل در شروع راه افتادن) به‌وجود می‌آید.

با پیشرفت بیماری، ارتباطات اجتماعی بیمار گسسته می‌شود. علایم روانی، مثل توهم و هذیان ظاهر می‌شوند. تشنج در برخی از بیماران روی می‌دهد. در موارد نادر، فلج یک‌طرفه اندام‌ها و موتیسم (نوعی گنگی پیشرفته) به‌وجود می‌آید و در نهایت طي 10 تا 15 سال پس از شروع علایم مرگ فرا می‌رسد. متاسفانه درمان شناخته شده‌ و قطعی برای آلزایمر وجود ندارد. اما برای کاهش مشکلات شناختی، درمان‌های متعددی پیشنهاد شده‌ که تجویز آن‌ها توسط پزشک صورت می‌گیرد. اخیراً در مطالعاتی نشان داده شده ‌است که گیاه دارویی جینکو بیلوبا در بهبود علایم بیماران دچار دمانس (از جمله آلزایمر) موثر است.