موقعیت شما: مقالات داخلی و عمومی بایدها و نبایدهای روزه داری

ویتاویترین

 

 

نامه الکترونیک چاپ PDF

باید و نبایدهای روزه داری


روزه‌داری یکی از اعمالی است که در ادیانی مانند اسلام، یهودیت و مسیحیت بر آن تأکید و توصیه شده است. سودبردن از معنویات ماه رمضان بدون توجه به اصول بهداشتی و سلامت جسمی به‌دست نمی‌آید. از سوی دیگر ماه رمضان فرصت مناسبی است که ضمن اجرای فرمان الهی، در جهت بهبود وضعیت جسمی خود نیز اقدام کنیم. روزه‌داری اگر با اصول درست تغذیه انجام شود، پس از پایان ماه، اثرات مطلوبی بر سلامتی دارد و باعث كاهش میزان كلسترول، كاهش وزن، تنظیم فشارخون، كاهش اضطراب، افسردگی و... خواهد شد.
بسیاری از افراد با فرارسیدن ماه رمضان، سوالات فراوانی در خصوص نحوه تناول غذا در وعده‌های سحر و افطار برایشان پیش می‌آید و با حرف‌های ضد و نقیضی كه از سوی اطرافیان به گوششان می‌رسد، سرگردان می‌مانند كه بالاخره چطور و چگونه باید روزه خود را افطار كنند و در سحرگاه بایستی چه غذاهایی را مصرف كنند. در اینجا به ذکر پاره‌ای از این اصول می‌پردازیم.


یک سحری کامل


1-   به هیچ عنوان وعده سحری حذف نشود.

2-   حتما براي صرف سحري، کمي زودتر از خواب برخيزيد تا بدون عجله و با آرامش خاطر، سحري بخوريد. حتي اگر ميل به خوردن غذا در وعده سحر نداريد، آب، چاي، شير و مانند اين‌ها را فراموش نکنيد.

3-   سحري بايد ويژگي يك وعده ناهار را داشته باشد و شامل تمام گروه‌های‌غذایی یعنی مواد ‌نشاسته‌ای و غلات، مواد پروتئینی و چربی‌ها  باشد.

4-   از پرخوری در وعده سحر بپرهیزید، زیرا نه تنها از احساس گرسنگی در ساعات ‌انتهایی جلوگیری نمی‌کند بلکه در ساعات ابتدایی بعد از سحر، منجر به بروز علائم گوارشی می‌شود.

5-    مصرف غذاهای‌پرحجم ،پرچرب و سرخ‌کرده، مانند كوكوسبزي و كوكوسيب‌زميني، كتلت، گوشت‌هاي‌سرخ شده، ماهي سرخ شده، فست فودها، سوسيس و كالباس به هیج عنوان توصیه نمی‌شود زیرا علاوه بر احساس سنگینی باعث عطش زياد، ترش‌كردن و سوزش معده درطول‌ روز مي‌شوند. بهترين غذاها در وعده سحر غذاهاي آب‌پز و بخارپز، برنج و خورش‌‌هاي‌كم‌چرب است.

6-   مصرف قندهای پیچیده مانند نان و‌غلات، حبوبات و لبنیات در وعده سحر توصیه می‌شود. این گروه از مواد غذایی به دلیل اینکه دیرتر از معده تخلیه می‌شوند، احساس گرسنگی را در طول روز به تاخیر می‌اندازند.

7-    توصیه می‌شود قندهای ساده کمتر استفاده شوند زیرا باعث تحریک ترشح انسولین و به دنبال آن افت قند خون می‌شوند و احساس گرسنگی را در ساعات اولیه پس از سحر افزایش می‌دهند.

8-   مصرف میوه و سبزی‌ها در وعده سحر مفید است زیرا:

  • به دلیل داشتن فیبر بالا، از بروز یبوست جلوگیری می‌کنند.
  • به دلیل داشتن محتوی آب بالا، از تشنگی در طول روز می‌کاهند.
  • به دلیل تاخیر در تخلیه از دستگاه گوارش، احساس گرسنگی را به تاخیر می‌اندازد .

9-   بهترین نوشیدنی‌ها در وعده سحر، آب، چای کم رنگ و آبمیوه طبیعی است که باید در حد متعادل مصرف شوند.

  • نوشیدن چای زیاد باعث افزايش دفع ادرار و از دست رفتن املاح  بدن در طول روز مي‌شود،

هم‌چنین نوشیدن مایعات فراوان در وعده سحر منجر به رقیق‌تر ‌شدن شیره گوارشی و اختلال در هضم غذا می‌شود.

10- مصرف غذاهای پر‌ادویه توصیه نمی‌شود، زیرا منجر به افزایش جریان خون در سطح بدن، تعریق و دفع آب بیشتر می‌شوند.


کنار سفره افطار

1-   شروع افطار بهتر است با مواد قندی ساده مانند خرما،کشمش یا عسل باشد؛ زیرا در این شرایط به دلیل پایین بودن قند خون تمایل به مصرف این‌گونه مواد بیشتر است، به همین دلیل بهتر است با خوردن مواد‌قندى این كمبود جبران شود.

  • خوردن زیاد و بی‌رویه زولبيا، باميه و ساير شيريني‌‌ها، فايده‌‌اي جز چاقي، اضافه وزن و ابتلا به افزايش بي ‌رويه قند و چربي‌هاي‌خون ندارد. علاوه بر آن مصرف بیش از حدزولبیا و بامیه با توجه به این كه اشتها را كاهش مى‌دهند، باعث عدم مصرف مواد غذایی مورد نیاز بدن مى‌شود.

2-   افطار از لحاظ کیفیت غذایی معادل وعده صبحانه است، که باید سبك، پركالری و با هضم آسان باشد.

مانند: نان‌و‌پنیر‌و‌سبزی یا گردو، انواع سوپ یا آش‌های رقیق، فرنی، حلیم، شیر‌برنج

3-   افطار را باید با مایعات ولرم مثل آب، چای یا شیر آغاز کرد، زیرا مصرف مایعات بسیار سرد یا گرم در شروع افطار اثرات نامطلوبی را بر سیستم گوارشی دارند و منجر به التهاب دستگاه گوارش می‌شوند.

4-   از مصرف غذاهای سنگین، پرچرب و آبکی که نان در آنها تیلیت می شود، بپرهیزید. زیرا آنزیم‌های گوارشی به این گروه غذاها دسترسی کامل نداشته و عمل هضم به خوبی انجام نمی‌شود و منجر به بروز علائم گوارشی، ضعف، بی‌حالی و درد معده می‌شوند.

5-   در زمان افطار مایعات زیادی مصرف نكنید؛ زیرا مصرف مایعات در این زمان، سبب اختلال در هضم غذا        می‌شود، اما در ساعات بعد از افطار می‌توانید به میزان کافی آب بنوشید.

6-   پرخوري در زمان افطار سيستم عصبي پاراسمپاتيك را تحريك كرده و منجر به بي‌حالي شديد و حتي غش مي ‌شود.


پرخوری ممنوع

1-   معادل وعده شام در روز‌های عادی است و باید سبک،کم حجم و زود هضم باشد.

2-   بهتر است وعده شام را با کمی فاصله بعد از افطار، میل کنید. در روزهای بلند تابستان که طول شب‌ها و فاصله افطار تا سحر کوتاه است بهتر است وعده افطار و شام با فاصله حدود نیم ساعت میل شود.

3-   فاصله بين افطار تا سحر بهترين زمان براي مصرف مايعات مثل آب، چاي، آب ميوه‌‌هاي‌طبيعي، ميوه و تنقلات سالم مثل بادام، پسته و گردو است.

امید است تا با رعایت اصول ذکر شده، بتوانید علاوه بر بهره‌مندی از برکات معنوی روزه به بهبود سلامت جسمی خود نیز کمک کنید. همان‌گونه که پیامبر اکرم (ص) فرمودند : "صومو تصحوا ؛ روزه بگيريد تا سلامت شما تضمين شود."


اخبار

روزه‌داری خطر بروز بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد

گروهی از محققان با تحقیق بر روی ۲۳۰ نفر نشان دادند که روزه‌های دوره‌ای منظم می‌توانند خطر بروز بیماری‌های ‌قلبی‌عروقی را کاهش ‌دهند. این محققان در این خصوص توضیح دادند: در شرایط روزه‌داری بدن از ذخایر چربی خود استفاده می‌‌کند. این موضوع  منجر به کاهش چربی ‌خون و کاهش مقاومت به انسولین می‌شود. همچنین در طول ماه مبارك رمضان، سطح هموسيستئين خون به مقدار قابل ملاحظه اي كاهش مي‌يابد و اين اثر در كنار كاهش ميزان چربي‌هاي خون و حتي تعديل وزن بدن، مي‌تواند باعث كنترل بيماري‌هاي قلبي- عروقي شود.

روزه گرفتن عوارض بیماری ام. اس را کاهش می‌دهد

تحقیقات یک گروه از پژوهشگران ایتالیایی بر روی موش‌های آزمایشگاهی نشان داد که گرسنه نگه‌داشتن آنها برای مدت 48 ساعت، مقدار آسیب‌های مغزی را کاهش می‌دهد. همچنین از شدت عوارضی نظیر فلج‌شدن یا ضعف‌عمومی در آنها کاسته می‌شود. به گفته رئیس گروه پژوهش، هر چند روزه‌گرفتن بیماری MS را درمان نمی‌کند، اما استفاده از این روش به همراه دارو می‌تواند عوارض بیماری را کاهش دهد. البته بیمارانی که قصد روزه‌گرفتن دارند، باید از یک رژیم غذایی مناسب تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه استفاده کنند تا همه مواد مغذی مورد نیازشان تامین گردد.