موقعیت شما: مقالات داخلی و عمومی وقتی آلودگی هوا استخوان‌ها را نشانه می‌گیرد

ویتاویترین

 

 

نامه الکترونیک چاپ PDF

وقتی آلودگی هوا استخوان‌ها را نشانه می‌گیرد

آلودگی هوا، سرب، سوخت غیر‌استاندارد، پوکی‌استخوان، مشکلات تنفسی، مشکلات قلبی، کودکان، سالمندان و... همه این کلمات را بارها و بارها از رسانه‌ها شنیدیم یا در روزنامه‌ها و سایت‌های خبری دیدیم. هیچ کدام از این واژه ها برایمان تازگی ندارد ولی سئوالی که مطرح می‌شود این است که چقدر در جهت رفع این مشکلات اقدام کردیم؟! به عبارت دیگر چقدر خودمان به دنبال راه‌حلی جهت کاهش اثرات آلودگی هوا بر سلامتی خود بودیم؟ در این مقاله سعی داریم شما را با یکی از این مسائل که سرب موجود در هوا و ارتباط آن با افزایش خطر پوکی استخوان است، آشنا کرده و راهکارهای موثر جهت کاهش عوارض آن ارائه دهیم.

تعريف آلودگي هوا

در واقع آلودگي هوا به وجود هر ماده‌اي در هوا كه مي‌تواند براي انسان يا محيط پیرامون او مضر باشد اطلاق مي‌شود. آلاينده‌ها ممكن است طبيعي و يا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد يا قطرات مايع يا گاز باشند.یکی از بد نام‌ترین اجزای آلودگی هوا سرب است كه در اثر سوختن بنزين وارد هوا شده و آلودگي هوا و محيط زيست را باعث مي‌شود. سرب به صورت‌های زیر وارد اتمسفر می‌شود:

  • اتومبیل‌های بنزین‌سوز
  • كارخانه‌های ذوب و تصفیه سرب
  • كارخانه‌هایی كه در آن سرب را به عنوان یكی از مواد اولیه به مصرف می‌رسانند. مانند کارخانه‌های باطری‌سازی، چاپخانه‌ها، كارخانه‌هاي كاشي‌سازي و رنگ‌سازی
  • معادن سرب

سرب در آب و خاک‌ نیز وجود دارد و از این طریق نیز وارد زنجیره غذایی و بدن ما می‌شود. غذاهاي نگه‌داري شده در ظروف کاشي و سراميک با لعاب‌هاي غير مقاوم که در آن‌ها سرب به کار رفته، رنگ‌هاي پوسته شده ديوار منازل و چهارچوب درها که در دسترس کودکان نو پاست و همچنين اسباب‌بازي‌ها و يا لوازم خانگي که در دسترس آن‌ها است و با گرد و غبار و دود هوا آغشته شده از منابع آلوده شدن به سرب می‌باشد. مصرف بعضي از داروهاي خانگي مانند سرمه چشم، سنگ‌هاي زينتي مصنوعي که به صورت گردنبند و يا دستبند به کار برده مي‌شوند و همچنين آب‌هاي راکد در لوله‌هاي کهنه و آب‌هاي آلوده چاه‌ها همگي مي‌توانند از عوامل مسموميت با سرب باشند.

راه‌های ورود سرب به بدن

1-    دستگاه گوارش

ورود سرب به بدن از راه تغذیه توسط مواد غذایی و نوشیدنی‌ها امكان‌پذیر است. جذب روده‌اي سرب حدود 11 درصد است. معده خالي و همچنين غذاهاي پرچرب جذب سرب را تسريع مي‌کنند. جذب روده‌اي سرب در کودکان بيشتر از بزرگسالان است و مي‌تواند به 75 درصد هم برسد. عواملی مانند كمبود كلسیم یا فسفر در بدن سبب افزایش جذب سرب و بروز مسمومیت می‌شوند.

2-    دستگاه تنفس

به طور كلی سرب به صورت ذرات آمیخته با گرد و غبار و بخارات سربی از طریق دستگاه تنفس وارد بدن می‌شود. در حدود 40% سرب وارد شده از طريق تنفس، جذب مي‌گردد. گرچه میزان سرب وارد شده به دستگاه گوارش انسان از طریق غذا و آب سیال بیشتر از سرب تنفس شده از هوای شهرهاست، ولی سرب وارد شده به دستگاه تنفسی آسان‌تر جذب می‌شود. در حقیقت، حدود 20 تا 40 درصد از سرب جذب شده از هوا وارد بدن انسان می‌شود و طبیعتاً چنانچه میزان سرب در هوا زیاد باشد، میزان آن در خون نیز بالاتر می‌رود.

3-    پوست و مخاط

برخی معتقدند كه املاح سرب با چربی پوست ترکیب شده و جذب بدن می‌گردند. این جذب در فرورفتگی بین موها نیز انجام می‌شود. اگر جذب سرب از طریق پوست سالم مورد تردید باشد، در جذبش از طریق پوست و مخاط‌های آسیب‌دیده تردیدی نیست.

عوارض مسموميت با سرب

کودکان در حال رشد، زنان باردار و افراد مسن بیشتر در معرض ابتلا به مسمومیت با سرب قرار دارند. بيشترين اثر سمي سرب بر مغز و اعصاب است. این عنصر ارتباط سلول‌هاي عصبي را با هم و با ساير سلول‌ها ضعيف کرده و در تنظیم ضربان‌قلب و انقباض عضلات و همچنين سلامت استخوان‌ها و زمان انعقاد‌خون و فعاليت کليه‌ها اختلال بوجود مي‌آورد. سرب از طریق جایگزین‌شدن به جای آهن در بدن باعث ایجاد كم‌خونی می‌شود. این فلز می‌تواند باعث ایجاد اختلالات گوارشی از جمله دردهای شکمی شود و بسیاری از اوقات تجمع سرب در شکم با درد آپاندیسیت اشتباه گرفته می‌شود. سرب جزو سمومی است که در بدن تجمع پیدا می‌کند، بنابراین می‌تواند با تجمع در بدن زنان باردار به جنین هم برسد و خطراتی را به‌ویژه در سه ماهه اول بارداری برای مادر و جنین به همراه داشته باشد. وجود خطوط کدر بر روی دندان‌ها، تغییرات خلقی و رفتاری و کم‌شدن رشد ذهنی بر اثر تماس کودکان با سرب ایجاد می‌شود. خستگی مزمن، پیری زودرس، سردرد، افسردگی، پوکی‌استخوان‌ زودرس، نابینایی، فشار‌خون، یبوست، اسکیزوفرنی، تغییرات روحی و رفتاری چون عصبانیت و پرخاشگری نیز اغلب در میان بزرگسالان شایع است.

هوای آلوده استخوان‌ها را پوک می‌کند

پوکی‌استخوان یا استئوپوروز حالتی است که در آن استخوان‌ها شکننده می‌شود و احتمال شکستگی آن‌ها با ضربات کوچک افزایش می‌یابد. پوکی استخوان از مشکلات شایع در جوامع بشری است که بعد از سن 35 سالگی روند آن در انسان آغاز می‌شود. شکستگی‌ها به طور عمده در استخوان‌های گردن، ران، مهره‌های ستون فقرات و مچ دست دیده می‌شوند.

پوکی استخوان عارضه‌ای است که با بالا رفتن سن به وجود می‌آید، در نتیجه از استحکام بافت و املاح استخوانی کم شده و از مقاومت آن کاسته می‌شود. عوامل محيطی مانند آلودگی هوا و دود ناشی از مصرف سيگار در بروز بيماری و شدت پيدا کردن آن نقش دارد. آلودگی هوا و سرب موجود در هوا از چند طریق باعث پوکی‌استخوان می‌شوند:

1-    کاهش خون‌رسانی به مغز استخوان و افزايش خطر شکستگی استخوان

2-    ایجاد اختلال در تابش اشعه خورشید و در نتیجه ممانعت از جذب ویتامین D به عنوان فاکتور موثر در جذب کلسیم

3-    به صورت غیر مستقیم: تغییر در سطوح هورمون‌های تنظیم کننده عملکرد سلول‌های استخوانی و متابولیسم مواد معدنی در استخوان

4-    به صورت مستقیم: کاهش توانایی سلول‌های استخوانی جهت پاسخ به تنظیمات هورمونی جهت سنتز یا تخریب  استخوان‌

5-    جایگزینی سرب به جای کلسیم و در نتیجه ممانعت از استخوان‌سازی

هر چند كه تمام اعضاء بدن مقدار كمي سرب دارند ولي تقريباً 90% سرب موجود در بدن در استخوان‌ها و بخصوص در استخوان‌هاي بلند جايگزين گشته و فقط 1% سرب در خون وجود دارد. شایع‌ترین راه کاهش احتمال آلوده شدن به سرب از طریق تنفس، استفاده از ماسک و پرهیز از قرار‌گرفتن طولانی‌مدت در فضاهای باز بخصوص در زمان آلودگی هواست. باید توجه داشت که برای بسیاری از افراد شاغل عدم خروج از منزل امکان‌پذیر نیست یا خیلی از افراد به دلیل شغل‌شان مستقیما با سرب در تماس هستند، بنابراین توصیه می‌شود جهت پیشگیری از پوکی‌استخوان از مکمل‌های حاوی کلسیم استفاده شود. بسیاری از این مکمل‌ها در کنار کلسیم حاوی ویتامین D و املاحی مانند روی، منیزیوم، منگنز و مس هستند که همگی در استحکام استخوان نقش دارند و از سوی دیگر حضور ایزوفلاوون‌های سویا در بعضی از این مکمل‌ها تاثیرگذاری آن‌ها را افزایش می‌دهد.

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles

http://bmb.oxfordjournals.org

http://www.sciencedirect.com

اثرات آلودگي هوا بر سلامت كودكان و نوزادان

كودكان و نوزادان از جمله حساس‌ترين افراد جامعه نسبت به آلاينده‌هاي هوا هستند. مطالعات اخير علاوه بر ارتباط بين آلودگي هوا و علائم بيماري‌هاي تنفسي و بدتر‌شدن آسم ارتباط‌هايي بين آلودگي هوا و تولد زودرس‌، مرگ و مير نوزادان، كاهش ظرفيت ريه و حتي آسم را نشان داده است. كودكان بیش از بزرگسالان در معرض آلايندهاي هوا هستند. زیرا نوزادان و كودكان سريع‌تر از بالغين تنفس مي‌كنند، آن‌ها اغلب از طريق دهان‌شان و بدون گذراندن هوا از فيلترهاي بيني نفس مي‌كشند و در نهایت سيستم ايمني در آن‌ها هنوز كامل نشده است، بنابراین نسبت به اثرات آلودگي هوا حساسترند. در معرض قرار گرفتن كودكان با آلا‌ينده‌هاي سمي هوا در دوره نوزادي و كودكي مي‌تواند بر رشد و توسعه سيستم تنفسي‌، اعصاب‌، غدد و سيستم ايمني بدن اثر بگذارد و خطر سرطان‌هاي بعدي در زندگي را افزايش دهد.

http://www.civilica.com

شاخص آلودگی هوای تهران در آذر و دی ۲ برابر می‌شود

سلامت نیوز: مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا شهر تهران گفت: تجربه نشان داده در صورتی که وارونگی هوا وجود داشته باشد در آذر و دی آلودگی‌ هوا دو برابر افزایش می‌یابد .یوسف رشیدی در گفت‌وگو با فارس با بیان اینکه یک آلاینده جدید اضافه شده است، گفت: ذرات معلق کمتر از 5/2 میکرون یکی از آلاینده‌های جدید است. مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا شهر تهران ادامه داد: تعداد خودروها و موتورسیکلت‌ها زیاد شده و در نتیجه به تبع آن نیز آلودگی رشد کرده است. با توجه به تاثیر آلودگی هوا در ایجاد پوکی استخوان انجام اقدامات پیشگیرانه ضروری است.

http://www.salamatnews.com/ViewNews

بیماران ام .‌اس در هوای آلوده تردد نکنند

مدیر خدمات اجتماعی انجمن‌ام.‌اس نسبت به تشدید حملات عصبی در مبتلایان به ام.‌اس در پی افزایش آلودگی هوا هشدار داد و از بیماران خواست در روزهای آلودگی هوا از تردد در سطح شهر خودداری کنند. فاطمه هاشمی گفت: از آنجا که در بیماری ام.اس سیستم عصبی درگیر می‌شود، هوای آلوده در مبتلایان به این بیماری اثر می‌گذارد و منجر به تشدید حملات عصبی خواهد شد؛ چرا که بدن این بیماران نسبت به افراد دیگر حساس‌تر است. هرچند ممکن است بیماران خود متوجه نشوند که حمله عصبی در آن‌ها مربوط به آلودگی هواست.

www. pezeshkan.medicinal.ir