موقعیت شما: مقالات پوست،مو ،زیبایی پوست خود را بهتر بشناسید

ویتاویترین

 

 

نامه الکترونیک چاپ PDF

پوست خود را بهتر بشناسید جوان تر می مانید اگر پوست خود را بشناسید

معمولاً اولین نشانه‌های پیری در چهره و با ایجاد خطوط و چین و چروک در پوست ظاهر می‌شود. بنابراین توجه به پوست می‌تواند پیری را به تاخیر بیندازد. پوست وسیع‌ترین اندام بدن است و به دلیل مشاهده‌ی مداوم آن توسط خود شخص و اجتماع، مورد توجه زیادی است. پوست از سه لایه‌‌ی بیرونی(رو پوست)، میانی( میان پوست) و درونی(زیر‌پوست) تشکیل شده است. در ادامه به توضیح بیشتری درباره‌ی این لایه‌ها و عملکرد هریک داده شده است.

28 روز عمر برای روپوست

روپوست یا اپیدرم تقریبا از 15 تا 20 طبقه سلولی که به‌صورت فشرده روی هم قرار گرفته‌اند تشکیل شده است. تحتانی‌ترین لایه سلولی روپوست، لایه‌ی پایه‌ای نام دارد. در این لایه است که سلول‌های تازه اپیدرم ساخته می‌شوند. این سلول‌ها به سمت بالا رانده شده و می‌ریزند. این امر، یک فرایند مداوم است و بنابراین همواره  پوست ما در حال بازسازی و نو شدن است. در مسیر حرکت خود، این سلول‌ها کم‌کم حالت زنده بودن خود را از دست می‌دهند، آب آنها کم می‌شود و حالت خشک و مسطح پیدا می‌کنند. خارجی‌ترین لایه‌ی رو پوست از این سلول‌های مرده تشکیل شده و لایه شاخی نامیده می‌شود. از زمان تشکیل یک سلول تازه در لایه‌ی پایه‌ای تا ریزش آن از سطح پوست، حدود 28 روز طول می‌کشد. لایه شاخدار از سلول‌های به هم فشرده تشکیل شده و به عنوان محافظ عمل می‌کند.

میان پوست؛ سیمان بی‌شکل

این لایه در زیر روپوست قرار دارد و از نوعی ماده بی‌شکل که به منزله‌ی سیمانی برای پر کردن فضای بین سلول‌ها عمل می‌کند تشکیل شده است. در لابه‌لای این ماده‌ی بدون شکل عناصری مانند سلول‌های میان پوست، رشته‌های کلاژن و الاستین، عروق خونی، عصب‌ها و اندامک‌های حسی، غدد سباسه، موها، غدد عرق وجود دارند.

رشته‌های کلاژن و الاستین موجب قدرت و خاصیت ارتجاعی پوست می‌شوند. در صورت آسیب دیدن این رشته‌ها مثلا در سنین پیری یا تماس زیاد با آفتاب، پوست شل شده، خاصیت ارتجاعی آن کم  و نازک و چروکیده می‌‌شود.

غدد سباسه به فولیکول مو اتصال دارند و ترشحات آنها از راه مجرای باریکی به داخل فولیکول می‌ریزد. این غدد، ماده چربی به نام سبوم ترشح می‌کنند که به سطح پوست رسیده و آن‌را با یک لایه‌ی چربی می‌پوشاند.

زیر پوست؛ حفاظی از چربی

این لایه که داخلی‌ترین لایه‌ی پوست به‌شمار می‌رود از سلول‌های چربی تشکیل شده است. زیر پوست ، به‌منزله‌ی محافظی برای اندام‌های داخلی عمل می‌کند و بدن را در مقابل سرما نیز حفظ می‌کند. البته مقدار و توزیع چربی تا حدود زیادی بستگی به عوامل ارثی، تغذیه و فعالیت بدنی دارد.

پیری پوست؛ حکم ناگزیر

اصلی‌ترین عوامل پیری پوست را می‌توان به ترتیب زیر تقسیم بندی کرد.

تغییرات ناشی از افزایش سن: عوامل ژنتیکی تاثیر بسیاری بر کیفیت پوست طی زمان دارند.

تغییرات ناشی از عوامل محیطی: مهم‌ترین عامل محیطی، نور خورشید است. علائم پیری در مناطقی از بدن که در معرض تابش آفتاب قرار دارند بیشتر است. مثلا پشت دست و صورت خیلی زودتر از بازو و بدن پیر می‌شود. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض سرما، باد و آلودگی ‌های محیطی مثل دود نیز باعث آسیب رساندن به پوست می‌شود.

دست‌های عمر بر چهره‌ی پوست

با گذشت زمان تغییراتی در پوست بروز می‌کند. این تغییرات در تمام نقاط بدن و بدون توجه به تابش نور خورشید اتفاق می‌افتد تخریب رشته‌های الاستین پوست یکی از این تغییرات است. این رشته‌های باریک که در میان‌پوست قرار دارند تبدیل به توده‌های ضعیف و نا‌منظمی می‌شوند که علت عمده‌ی بروز چین و چروک و کم شدن خاصیت ارتجاعی است.

همچنین کاهش و تخریب رشته‌های کلاژن نیز با افزایش سن، بروز می‌کند که این امر باعث کم شدن قدرت و استحکام پوست و شلی آن می‌شود.

به‌طور معمول بعد از 45 سالگی، به‌تدریج لایه‌‌های پوست شروع به نازک شدن می‌کنند و از ضخامت روپوست، میان پوست و زیر پوست، کاسته می‌شود. این پدیده در خانم‌ها و در نواحی مانند: صورت، دست‌ها و ساق‌ها بیشتر اتفاق می‌افتد. مجموعه‌ تغییرات فوق [تخریب کلاژن، تخریب الاستین و نازک شدن پوست] سبب ظاهر چروکیده و کاهش خاصیت ارتجاعی و آسیب پذیری بیشتر پوست می‌شود. همچنین با افزایش سن، پوست خشک‌تر می‌شود. رشد موها دچار تغییر شده و رنگدانه‌های پوست هم تغییر می‌کند.

آفتاب؛ دشمن جوانی پوست

مهم‌ترین عامل‌محیطی در ایجاد پیری پوست، نورخورشید است. گرچه سرما و باد هم از عوامل موثر در پیری و آسیب‌های محیطی پوست محسوب می‌شود ولی تخریب فیبرهای الاستین بیشتر بر اثر نور خورشید صورت می‌گیرد.

خصوصیات پوست پیر

چروک‌های ظریف، عمیق‌تر شدن خطوطی که بیان کننده حالات عاطفی در صورت هستند و افتادگی و آویزان شدن پوست، همگی از نشانه‌های شروع روند پیری پوست به‌شمار می‌روند.

با کاهش و تخریب فیبرهای کلاژن و الاستین، پوست شل شده و بعد از کشیدگی قادر به برگشتن به حالت اول نیست و چین‌های ریزی در آن ایجاد می‌شود.

عضلات صورت مستقیما به پوست اتصال دارند. مقدار چربی در پوست صورت کم است و بنابراین بیان حالات عاطفی در صورت باعث ایجاد چین بر سطح پوست می‌شود. در جوانان این چین‌ها به‌خاطر زیاد بودن رشته‌های الاستین با انبساط عضله‌های زیرین پوست، صاف می‌شوند، ولی در افراد مسن، حتی اگر عضلات زیرین هم کاملا صاف شوند، چین‌های پوستی باقی می‌ماند.

کاهش ضخامت و قدرت پوست و کم شدن ضخامت چربی سبب افتادگی آن می‌شود. همچنین قدرت جاذبه زمین باعث کشیده شدن هر چه بیشتر پوست به سمت پایین می‌شود. از طرفی کم شدن توده استخوانی از 60 سالگی به بعد در استخوان‌های فک پایین و چانه باعث تشدید این حالت می‌شود. در پی این ‌عوامل، قدرت کشیدگی عضلانی نیز کم می‌شود و باعث بدتر شدن وضعیت می‌شود.

چگونه به جنگ پیری برویم؟

با وجودی‌که هنوز پدیده پیری پوست به طور کامل شناخته نشده‌است و راه قطعی برای مقابله با آن موجود نیست ولی راه‌های عملی برای کاهش آن وجود دارد که درپی می‌آید.

اجتناب از مصرف دخانیات، پرهیز از ایجاد کشش‌های غیرضروری در پوست، تغییر در عادت‌های غیر ضروری برای بیان احساسات با چهره، انجام فعالیت‌های بدنی و ورزش، خواب منظم و البته تغذیه‌ی سالم از اصلی‌ترین شیوه‌های کنترل پیری زودرس پوست به‌شمار می‌رود.